Cylchlythyr #13 – Mehefin 2026
Croeso i rifyn diweddaraf cylchlythyr Exchange For Change
Roedd y mis hwn yn garreg filltir arwyddocaol arall wrth i ni gyflwyno ein pecyn o gymorth wedi’i dargedu i fanwerthwyr, gan gynnwys meini prawf eithrio estynedig a chyllid grant i siopau bach, annibynnol. Mae’r cyhoeddiadau hyn, ochr yn ochr â chadarnhau’r Ffi Trin Dychweliadau y mis diwethaf, yn rhoi eglurder pwysig i fusnesau sydd ar reng flaen y cynllun wrth iddynt gynllunio ar gyfer y lansiad ym mis Hydref 2027.
Rydym wedi parhau i gyfarfod â manwerthwyr a rhanddeiliaid eraill yn y diwydiant y mis hwn, ac rydym wedi bod wrth ein bodd yn cael bod yn rhan o gynllun peilot ym Mhencampwriaethau Wimbledon, a drefnwyd mewn partneriaeth ag Evian a’r All England Lawn Tennis Club, a roddodd gyfle i wylwyr brofi sut y bydd y DRS yn gweithio’n ymarferol.
Eithriadau a grantiau
Yn gynharach y mis hwn roeddem yn falch o gadarnhau’r cymorth a fydd ar gael i fanwerthwyr wrth baratoi ar gyfer lansio’r DRS ym mis Hydref 2027.
Mae rhan gyntaf y cymorth hwn yn ymwneud ag ymestyn y meini prawf sy’n caniatáu i fusnesau gael eu heithrio rhag gweithredu fel pwynt dychwelyd. Mae manwerthwyr sydd ag arwynebedd gwerthu o 100m² wedi’u heithrio’n awtomatig o’r cynllun; fodd bynnag, bellach gall manwerthwyr rhwng 100m2 a 199m² mewn lleoliadau trefol a manwerthwyr gwledig sydd ag arwynebedd gwerthu o lai na 200m² wneud cais am eithriad ar sail maint. Cytunwyd hefyd ar lwfansau eithrio pellach ar sail agosrwydd, cyfyngiadau treftadaeth neu adeiladau rhestredig, mynediad i safleoedd neu ddiffyg mynediad at gyfleustodau.
Rydym hefyd yn sicrhau bod £60m o gyllid grant ar gael i helpu manwerthwyr bach, annibynnol i dalu cost gosod Peiriannau Gwerthu Gwrthdro (RVMs) ledled Lloegr, Gogledd Iwerddon a’r Alban. Bydd grantiau o £6,000 ar gael fesul safle mewn tri thaliad blynyddol o £2,000, a delir dri mis ar ôl gosod RVM.
Mae hyn yn dilyn ein cyhoeddiad am y Ffi Trin Dychweliadau (RHF), sydd wedi’i strwythuro i’r haenau canlynol:
- Bydd pwyntiau dychwelyd â llaw yn derbyn 3p y cynhwysydd
- Bydd pwyntiau dychwelyd awtomatig yn derbyn 5p y cynhwysydd hyd at 225,000 o eitemau o fewn cwmpas a ddychwelir yn flynyddol
- Bydd pwyntiau dychwelyd awtomatig yn derbyn 1.3p y cynhwysydd am ddychweliadau sy’n fwy na 225,000 o eitemau o fewn cwmpas.
Mae’r meini prawf llawn ar gyfer eithriadau pwyntiau dychwelyd i’w cael ar ein gwefan. Bydd rhagor o fanylion am sut i wneud cais am eithriadau a’r cymhwysedd ar gyfer grantiau ar gael yn nhrydydd chwarter 2026.
Diweddariad ar Godau Bar y DRS
Mae ein desg gymorth wedi bod yn brysur yn ymdrin ag ymholiadau ar lawer o wahanol bynciau am y DRS, ac yn ddiweddar mae rhai o’r rhain wedi ymwneud â chodau bar.
Er mwyn cydymffurfio â rheoliadau’r DRS, bydd angen i gynhyrchwyr gynnwys codau bar ar bob cynhwysydd sydd o fewn cwmpas y cynllun – sef y rhai a wneir yn gyfan gwbl neu’n bennaf o blastig PET, alwminiwm neu ddur rhwng 150ml a 3 litr – a bydd angen cofrestru’r rhain gydag Exchange For Change.
Mae’r gofyniad yn cynnwys codau bar cenedlaethol a grëwyd yn benodol ar gyfer DRS y DU, yn ogystal â chodau bar rhyngwladol a ddefnyddir ar gynhyrchion a werthir mewn marchnadoedd eraill yn ogystal â’r DU.
Pam mae angen newid codau bar?
Rhaid diweddaru a chofrestru pob cod bar am ddau reswm allweddol:
- Olrheiniadwyedd: Er mwyn sicrhau y gall pob rhanddeiliad yn y gadwyn gyflenwi adnabod yn hawdd y cynhyrchion y mae’r ernes wedi’i gosod arnynt a’r ffi cynhyrchydd wedi’i thalu
- Atal Twyll: Er mwyn dileu’r risg o dwyll ariannol a achosir gan stoc cyn-DRS yn cael ei dychwelyd yn anghywir i hawlio ernes.
Er gwybodaeth, mae manyleb deunyddiau Exchange For Change bellach wedi’i diweddaru yn adrannau 5 a 5.5 i dynnu sylw at y gofyniad hwn. Mae’r dyfyniadau perthnasol wedi’u cynnwys isod hefyd.
Adnabod cynnyrch a chodio bar
Yn unol â’r rheoliadau, mae gofyniad i gynwysyddion y cynllun gario cod dychwelyd y cynllun (Cod bar fel y’i cofrestrwyd ar Restr Erthyglau’r Cynllun). Mae hwn yn rhwymedigaeth benodol i gynhyrchwyr ac yn dor-reoliad os na chaiff ei fodloni. Rhaid i gynwysyddion unigol o fewn y system dychwelyd ernes ddangos cod bar er mwyn sicrhau y gellir adnabod y cynnyrch yn glir mewn Peiriannau Gwerthu Gwrthdro ac yng nghyfleusterau cyfrif a didoli Exchange For Change.
Bydd angen newid pob cod bar cynnyrch presennol.
Codau bar rhyngwladol
Caiff cynhyrchwyr sy’n defnyddio codau bar ar eu cynhyrchion sydd hefyd yn cael eu defnyddio mewn marchnadoedd eraill (yn hytrach na chodau bar penodol a grëwyd ar gyfer y DRS) ddewis gwneud hynny, er y gallai hyn fod yn destun tâl ychwanegol ar y ffi cynhyrchydd safonol. Bydd unrhyw dâl ychwanegol o’r fath yn cael ei benderfynu gan Fwrdd Exchange For Change yn 2026, yn unol â strwythur cyffredinol y ffi cynhyrchydd.
Bydd angen newid codau bar rhyngwladol a’u cofrestru gydag Exchange For Change.
Treial RVM Wimbledon
Gwelodd partneriaeth rhwng Exchange For Change, Evian a’r All England Lawn Tennis Club gynllun peilot Peiriant Gwerthu Gwrthdro (RVM) yn cael ei gynnal yng Nghystadleuaeth Ragbrofol Pencampwriaethau Wimbledon yn Roehampton yr wythnos diwethaf, gan ganiatáu i wylwyr brofi sut y bydd Cynllun Dychwelyd Ernes y DU yn gweithio’n ymarferol.
Dros gyfnod o bedwar diwrnod, talodd gwylwyr ernes o 20p ar boteli 75cl o Evian a’u dychwelyd i ddau RVM ar y safle.
Yn un o sawl cynllun peilot sy’n cael ei gynnal eleni, profodd sut mae RVMs yn gweithredu mewn lleoliad digwyddiad byw cyn cyflwyno’r cynllun yn genedlaethol y flwyddyn nesaf.
Bydd yr holl ernesau a gasglwyd drwy’r cynllun peilot yn cael eu rhoi i’r Wimbledon Foundation, gan gefnogi amrywiaeth o brosiectau cymunedol lleol a chenedlaethol.
Allan ac o gwmpas
Mae mis Mehefin wedi bod yn fis prysur arall o ymgysylltu â manwerthwyr a rhanddeiliaid y diwydiant ledled y wlad.
Ymunodd ein Cyfarwyddwr Materion Corfforaethol, Kate McFerran, â phanel ochr yn ochr â chynrychiolwyr eraill o’r diwydiant yng Nghynhadledd Genedlaethol y Federation of Independent Retailers yn Birmingham i archwilio beth y mae’r Cynllun Dychwelyd Ernes yn ei olygu i fanwerthwyr annibynnol. Roedd y drafodaeth yn cwmpasu’r cyfleoedd a’r heriau sydd o’n blaenau, yn ogystal â chlywed barn uniongyrchol aelodau am eu hanghenion wrth i ni symud tuag at y lansiad ym mis Hydref 2027. Rhannwyd llawer o fewnwelediadau gwerthfawr ochr yn ochr â sgyrsiau pwysig ynghylch beth sydd nesaf i fanwerthwyr.
Buom hefyd yn bresennol yn Uwchgynhadledd Fach y Scottish Grocers’ Federation yn Falkirk lle rhannodd Cyfarwyddwr y Bwrdd, Jonathan Kemp, y diweddariadau diweddaraf am y Cynllun Dychwelyd Ernes ac ymuno â sesiwn banel i drafod beth y mae angen i fanwerthwyr ei wybod cyn lansio’r DRS ym mis Hydref 2027. Mae’r sector cyfleustra ar fin chwarae rhan hollbwysig wrth drawsnewid sut rydym yn cynyddu ailgylchu ac yn lleihau sbwriel, a’n rôl ni yn Exchange For Change yw troi manylion y cynllun yn ganllawiau clir, ymarferol, fel y gall manwerthwyr wneud y dewisiadau cywir i’w busnesau a chynllunio’n hyderus.
Yn ogystal, cyfarfu Cyfarwyddwr y Bwrdd, Richard Booth, â rhanddeiliaid yn y Food & Drink Wholesale Conference yn Stratford-upon-Avon, gan barhau’r sgyrsiau ynghylch sut y bydd y cynllun yn gweithio’n ymarferol i fusnesau ar hyd y gadwyn gyflenwi.

Penodiadau
Rydym yn falch o gyhoeddi penodiad Jenny Powell yn Brif Swyddog Gweithredu.
Mae Jenny yn uwch arweinydd masnachol a gweithredol sy’n gyfrifol am ddylunio a gweithredu’r cynllun dychwelyd ernes o’r dechrau i’r diwedd, a’i reoli a’i wella’n barhaus wedi hynny.
Ar ôl adeiladu a rheoli dwy ymgynghoriaeth fasnachol lwyddiannus, mae Jenny yn dod â hanes profedig o symud a thrawsnewid ecosystemau cadwyn gyflenwi cymhleth o fewn sefydliadau sy’n amrywio o fusnesau newydd ym maes cynaliadwyedd i gwmnïau PLC byd-eang, a phrofiad o’r sectorau cyhoeddus, preifat a dielw.

Mae hwn yn gyfle unwaith mewn oes i gyfuno fy arbenigedd ym maes cynaliadwyedd a chadwyni cyflenwi er mwyn sicrhau newid parhaol yn y DU.
Rydym hefyd yn falch o gyhoeddi mai Mel Matson fydd ein Cyfarwyddwr Marchnata newydd.
Mae gan Mel brofiad sylweddol o ysgogi newid ymddygiad defnyddwyr ar raddfa fawr, yn bennaf o fewn manwerthwyr bwyd y DU. Ar ôl dal rolau arwain uwch yn Co-op, Sainsbury’s, Asda ac Iceland, mae wedi adeiladu gyrfa yn trosi cynigion cymhleth yn gamau syml, ysgogol sy’n dylanwadu ar filiynau o ddefnyddwyr bob wythnos.
Yn Co-op, un o fanwerthwyr cyfleustra mwyaf y DU, arweiniodd Mel ymgyrchoedd cenedlaethol mawr gan gynnwys lansio cynllun ailgylchu plastigau meddal cenedlaethol cyntaf y DU. Gyda miliynau o boteli a chaniau diodydd yn cael eu prynu drwy fanwerthu cyfleustra Co-op, mae’n dod â phrofiad uniongyrchol o ddylunio cyfathrebu a phrofiadau sy’n taro wrth galon bywydau defnyddwyr.
Swyddi gwag
Mae adeiladu’r tîm cywir yn parhau i fod yn flaenoriaeth wrth i ni nesáu at y lansiad, ac ar hyn o bryd mae gennym sawl swydd ar gael yn ein pencadlys ym Milton Keynes.
Rydym yn recriwtio Rheolwr Strategaeth i arwain rhai o’n blaenoriaethau strategol pwysicaf a’n gwaith datrys problemau, Rheolwr Cynaliadwyedd i fesur a mwyafu canlyniadau amgylcheddol y cynllun, a Rheolwr Cyllid i lunio seilwaith ariannol a llywodraethu’r sefydliad.
Mae disgrifiadau swydd llawn a manylion ymgeisio ar gael yn adran gyrfaoedd ein gwefan.
Cofrestru ar gyfer diweddariadau gweminarau
Yn dilyn cyfnod cyntaf llwyddiannus o weminarau am y DRS ar ddechrau’r flwyddyn, byddwn yn cynnal cyfres bellach yn hwyr yn yr haf, gan roi’r wybodaeth a’r diweddariadau diweddaraf i fusnesau i’w helpu i baratoi ar gyfer Cynllun Dychwelyd Ernes (DRS) y DU sy’n lansio ym mis Hydref 2027.
Os hoffech fod ymhlith y cyntaf i gael gwybod pryd y bydd cofrestru ar gyfer y gweminarau’n agor, gallwch gofrestru i dderbyn diweddariadau ar ein gwefan.
Cadw’n wybodus
Yn ogystal â thanysgrifio i’r cylchlythyr hwn a’n dilyn ar LinkedIn, y ffordd orau o gadw’n wybodus yw drwy ymweld â’r wefan yn rheolaidd lle rydym yn rhannu pob diweddariad a gwybodaeth berthnasol am y cynllun.
Byddwch hefyd yn gallu cyrchu ein Cwestiynau Cyffredin, a ddiweddarwyd gennym yn ddiweddar ar sail y cwestiynau a gyflwynwyd yn rhan o’r gyfres gyntaf o weminarau.
Os oes gennych gwestiynau penodol am y cynllun, e-bostiwch ein desg gymorth a fydd yn gwneud eu gorau i helpu, yn enquiries@exchangeforchange.co.uk