Cylchlythyr #11 – Ebrill 2026
Croeso i rifyn diweddaraf cylchlythyr Exchange for Change
Mae mis Ebrill wedi bod yn fis arwyddocaol i Exchange for Change. Rydym wedi cyhoeddi gwerth yr ernes ar gyfer y cynllun, wedi cyhoeddi manylebau deunyddiau i gynhyrchwyr ac wedi amlinellu ein cynigion ar eithriadau a chymorth grant i fanwerthwyr bach, annibynnol.
Mae’r cerrig milltir hyn yn dod ag eglurder pwysig i fusnesau wrth i ni barhau i adeiladu tuag at ein lansiad ym mis Hydref 2027.
Gydag ychydig llai na 18 mis i fynd, rydym yn canolbwyntio ar gyflawni ein blaenoriaethau: parodrwydd gweithredol, cydweithio cryf â’r diwydiant, adeiladu a phrofi’r system, a chyfathrebu clir.
Cadarnhau gwerth yr ernes o 20p
Fe wnaethom gadarnhau y bydd ernes unffurf o 20p yn cael ei gosod ar bob cynhwysydd o fewn cwmpas y cynllun pan fydd yn lansio ym mis Hydref 2027. Bydd yr ernes 20p yn cael ei gosod ar bob diod untro mewn cynwysyddion plastig PET, dur ac alwminiwm rhwng 150ml a 3 litr ar adeg eu prynu a bydd yn cael ei had-dalu’n llawn i ddefnyddwyr pan gaiff y cynwysyddion eu dychwelyd.
Mae’r cyhoeddiad yn dilyn ymgynghori helaeth â’r diwydiant a dadansoddiad o gynlluniau dychwelyd ernes presennol ledled Ewrop a gweddill y byd. Roedd ein dadansoddiad yn cynnwys ymchwil marchnad ymddygiadol i brofi ymateb defnyddwyr i lefelau ernes yn amrywio o 10p i 30p.
Dangosodd hyn nad yw lefelau ernes o dan 15p yn debygol o roi digon o gymhelliant i helpu i gyrraedd cyfraddau dychwelyd targed o 90 y cant o gynwysyddion o fewn tair blynedd, tra gallai lefel o 30p arwain at gost anghymesur i ddefnyddwyr ar adeg eu prynu.
Mae gwerth yr ernes yn rhan ganolog o sut y bydd y cynllun dychwelyd ernes yn gweithio’n ymarferol. Dyna pam rydym wedi ymgysylltu’n eang â’r diwydiant, wedi cynnal ymchwil marchnad helaeth a dadansoddiad manwl o sut mae cynlluniau’n gweithio mewn gwledydd eraill. Mae’r gwaith hwn wedi nodi mai ernes unffurf o 20p yw’r swm mwyaf cymesur a chynaliadwy ar gyfer y DU.
Cyhoeddi’r Fanyleb Deunyddiau
Rydym hefyd wedi cyhoeddi’r Fanyleb Deunyddiau ar gyfer y Cynllun Dychwelyd Ernes, sydd wedi’i llunio i gefnogi ailgylchu effeithlon ac adfer deunyddiau o ansawdd uchel. Mae’n nodi’r gofynion manwl er mwyn i gynwysyddion diodydd gael eu derbyn gan Beiriannau Gwerthu Gwrthdro (RVMs) fel rhan o’r cynllun.
Mae’r fanyleb yn cwmpasu cwmpas cynwysyddion, dimensiynau, gofynion labelu a chodau bar, prosesau cofrestru cynnyrch a’r safonau ansawdd y mae’n rhaid i gynwysyddion eu bodloni. Mae angen i gynhyrchwyr gofrestru cynhyrchion presennol heb fod yn hwyrach na 12 wythnos cyn dyddiad mynd yn fyw y cynllun (erbyn 9 Gorffennaf 2027).
Mae dogfen lawn y Fanyleb Deunyddiau ar gael nawr yn adran Adnoddau ein gwefan.
Cymorth i fanwerthwyr llai: eithriadau a grantiau
Rydym wedi rhannu rhagor o fanylion am ein hymagwedd arfaethedig at ddau faes allweddol o gymorth i fanwerthwyr bach, annibynnol – eithriadau pwyntiau dychwelyd a chymorth ariannol wedi’i dargedu ar gyfer Peiriannau Gwerthu Gwrthdro (RVMs).
Mae hyn yn cynnwys archwilio amodau ychwanegol a fydd yn caniatáu i fanwerthwyr wneud cais am eithriad rhag cynnal pwynt dychwelyd, ar sail agosrwydd at bwyntiau dychwelyd lleol eraill, anhawster cynnal pwynt dychwelyd a chyfyngiadau cyfleustodau.
Rydym hefyd yn datblygu cynllun grant wedi’i dargedu i helpu manwerthwyr llai i fuddsoddi mewn Peiriannau Gwerthu Gwrthdro pan mai dyna’r ateb mwyaf addas. Y lefel grant arfaethedig yw £6,000 fesul safle, i’w dalu mewn rhandaliadau blynyddol o £2,000 am dair blynedd, gan ddechrau dri mis ar ôl ei osod. Rydym wedi neilltuo £60m i ariannu’r grantiau hyn dros dair blynedd gyntaf gweithrediad y cynllun.
Rydym mewn trafodaethau gweithredol gyda rheoleiddwyr am y manylion terfynol ac rydym yn gwybod bod eglurder ynghylch grantiau, y Ffi Trin Dychweliadau a’r meini prawf eithrio yn hollbwysig i fanwerthwyr. Bydd rhagor o fanylion yn dilyn yn ystod yr wythnosau nesaf.
Cymru
Roeddem yn siomedig na chymeradwywyd ein cais i fod yn weinyddwr y cynllun ar gyfer y Cynllun Dychwelyd Ernes yng Nghymru gan Lywodraeth Cymru.
Mae’r diwydiant bob amser wedi bod yn glir mai’r canlyniad cywir yw cynllun dychwelyd ernes cwbl ryngweithredol ar draws y pedair gwlad o fis Hydref 2027. Credwn yn gryf mai cael un gweinyddwr cynllun ar draws holl wledydd y DU yw’r ffordd orau o sicrhau cynllun sy’n syml, yn hawdd ac yn gyfleus i bawb.
Er ein bod yn glir yn ein cais fod heriau sylweddol yn bodoli gyda’r rheoliadau yng Nghymru, credwn fod ein cais wedi awgrymu ffyrdd ymarferol ac effeithiol o oresgyn y rhain. Rydym bellach yn ystyried apelio yn erbyn penderfyniad Llywodraeth Cymru, ac yn bwriadu ailymgeisio i gael ein penodi’n Sefydliad Rheoli Ernes yng Nghymru.
Mae ein ffocws yn parhau’n gadarn ar sefydlu cynllun dychwelyd ernes llwyddiannus ledled y DU, ac mae ein gwaith yn parhau’n gyflym.
Cynllunio ar gyfer y newid i DRS
Yn gynharach yr wythnos hon cynhaliwyd gweithdy cydweithredol gennym yn cynnwys cynrychiolwyr o gynhyrchwyr, manwerthwyr, cyfanwerthwyr a chyrff diwydiant i weithio drwy fanylion sut y bydd cynhyrchion o fewn cwmpas y cynllun yn trosglwyddo i’r farchnad pan fydd y DRS yn mynd yn fyw.
Mae gweithio mewn partneriaeth â’r diwydiant yn egwyddor allweddol yn ein hymagwedd at ddylunio a chyflwyno’r DRS, ac roedd y digwyddiad hwn yn dangos cryfder cydweithio wrth fynd i’r manylion ac ystyried llawer o wahanol safbwyntiau.
Nid yw’r rheoliadau’n darparu ar gyfer cyfnod pontio, felly bydd y trafodaethau o’r gweithdy yn llywio cynnig y byddwn yn ei gyflwyno i reoleiddwyr er mwyn rhannu meddylfryd y diwydiant ynghylch sut y gellid mynd i’r afael â’r cyfnod hollbwysig hwn o’r rhaglen. Byddwn yn rhoi rhagor o fanylion i chi am hyn wrth iddo ddatblygu, ac rydym am ddiolch i bawb a ymunodd â digwyddiad a fu’n hynod fuddiol yn ein cynllunio.
Allan ac o gwmpas
Mae mis Ebrill wedi bod yn fis prysur arall i dîm Exchange for Change, gydag ymgysylltiad parhaus ar draws y sector i gefnogi parodrwydd busnesau.
Cyflwynodd ein Prif Gynghorydd DRS, Raymond Gianotten, yn y National Convenience Show yn Birmingham, lle canolbwyntiodd ar realiti ymarferol y DRS i fanwerthwyr cyfleustra. Roedd hyn yn cynnwys yr amserlen ar gyfer gweithredu, cynigion ar gyfer y cymorth sydd ar gael drwy grantiau ac eithriadau, yn ogystal â phryd y gall manwerthwyr ddisgwyl clywed rhagor am y Ffi Trin Dychweliadau.
Trafododd hefyd sut mae profiadau o gynlluniau eraill wedi dangos y gall cynlluniau dychwelyd ernes hybu mwy o ymwelwyr ac ymgysylltiad cwsmeriaid i’r sector cyfleustra.
Siaradodd ein Cyfarwyddwr Materion Corfforaethol, Kate McFerran, hefyd ar banel yn Purpose in Action, ac yng Nghynhadledd DRS Let’s Recycle yn Llundain heddiw, gan barhau i ymgysylltu â rhanddeiliaid ar draws cynaliadwyedd, polisi a chyflawni gweithredol. Ym mhob digwyddiad, y ffocws o hyd yw cyfathrebu sut rydym yn gweithredu ac yn adeiladu cynllun sy’n gweithio i bawb.
Ble byddwn ni ym mis Mai
Ymunwch â ni yn Llundain yn y UK Soft Drinks Conference ar 12 Mai lle bydd ein Prif Weithredwr Russell Davies yn siaradwr gwadd.
Cadw mewn cysylltiad
Parhewch i ymweld â’n gwefan a’n dilyn ar LinkedIn i gadw’n gyfredol â’n gwaith.